Lķf į öšrum plįnetum

Halldór Laxness 1937
Rithöfundurinn Alan Bennett segir frį žvķ ķ ritgeršasafninu The Uncommon Reader aš konunglegur bókavöršur Elķsabetar Bretadrottningar hafi haldiš aš henni skįldsögum eftir Jane Austen en drottning hafi ekki kunnaš aš meta žęr, žvķ hśn var svo hįtt yfir alla landa sķna hafin aš hśn skildi ekki yfirstéttartogstreituna sem knżr framvindu bóka Austen aš miklu leyti. Hann lżsir žvķ svo aš śr sessi drottningar hafi persónurnar veriš svo fjarlęgar aš žęr voru sem maurar og frįsögnin žvķ fręšileg en ekki skemmtun.

Žessi saga er ekki rifjuš upp til aš gera lķtiš śr Bretadrottningu, staša hennar er ekki hennar sök nema aš litlu leyti. Žaš er ekki heldur įstęša til aš gera lķtiš śr menntamönnum sem skilja ekki alžżšufólk, hįskólafróšu fólki sem skilur ekki hvaš almenningur er aš hugsa, aš hverju hann leitar og hvers hann krefst. Žrįtt fyrir žaš skilningsleysi hafa mennta- og listamenn aftur į móti išulega leitast viš aš nį til almennings, en meš misjöfnum įrangri. Sjį til aš mynda Halldór Laxness žar sem hann stendur meš félögum sķnum ķ Kommśnistaflokki Ķslands į Akureyri sumariš 1937; žessi snyrtilegi fagurkeri, sem alltaf var bķsperrtur og glęsilegur į top notch-skóm stendur eilķtiš hokinn ķ hnjįm, meš hendur ķ vösum ķ flaksandi gabardķnfrakka – gerir ķ žvķ aš vera sem verkamannslegastur. Žaš er eins og hann sé aš segja: Sjįiš mig, verkamanninn!

Į žeim tķma, fjórša įratug sķšustu aldar og fram eftir öldinni, voru kommśnistar aš berjast fyrir alžżšuna, fyrir verkamennina, en deildu žó ekki kjörum meš henni, komnir af alžżšufólki en komnir į annan staš, ķ annaš umhverfi og oftar en ekki oršnir menningarlega sinnašir heimsborgarar sem skildu ekki alžżšumenn og -konur og lķfsbarįttu žeirra. Hugsjónir knśšu žessa menn įfram, en lķf verkamannsins var žeim fjarlęgt, lķkara lķfi į annarri plįnetu en žeim veruleika sem blasti viš žeim ķ Moskva og Kaupinhafn.

Hęgimenn elska einstaklinginn en hata almśgann, en žvķ er öfugt fariš meš vinstrimenn, eša žaš hefši mašur haldiš. Annaš kom žó į daginn ķ kjölfar sķšustu kosninga žar sem vinstriflokkar guldu afhroš. Vinstrisinnaš mennta- og listafólk hefur nefnilega veriš gjarnt į aš formęla löndum sķnum fyrir aš kjósa ekki „flokka alžżšunnar“, segja žį hafa gullfiskaminni, žeir séu haldnir Stokkhólmsheilkenninu, vanžakklįtir einfeldningar og aušveld brįš illa innręttum stjórnmįlamönnum. Samt er žaš nś svo aš žessir landar okkar eru ekkert öšruvķsi og ķ engu ómerkari en sį fjóršungur žjóšarinnar sem kaus vinstriflokkana.

Ķ įšurnefndri frįsögn Bennets kemur fram aš meš tķmanum hafi Bretadrottning lęrt aš meta Jane Austen eftir žvķ sem hśn öšlašist meiri skilning į bókmenntum og mannlegri nįttśru. Vonandi öšlast beiskir ķslenskir vinstrimenn meiri skilning į mannlegri nįttśru og nį aftur sambandi viš ķslenska alžżšu.

Į myndinni er Halldór Laxness į Akureyri sumariš 1937. Meš honum eru Einari Olgeirsson og Steingrķmur Ašalsteinsson, sem bušu sig fram fyrir Kommśnistaflokk Ķslands. Einari nįši kjöri en Steingrķmur ekki. Ingibjörg Einarsdóttir tók myndina.


« Sķšasta fęrsla

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Árni Matthíasson
Árni Matthíasson
Skoðanir á mönnum og málefnum á þessari síðu eru birtar með opnu notendaleyfi. Öllum er heimilt að tileinka sér þær og halda þeim fram sem sínum eigin.
Įgśst 2018
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.8.): 0
  • Sl. sólarhring:
  • Sl. viku: 3
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 3
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband